"ทาน" แปลว่า "การให้" ส่วน "บริจาค" แปลว่า "การสละ"

แล้ว ทาน กับ บริจาค ต่างกันอย่างไร?

นอกจากนั้น ยังมี "ทำบุญ" กับ "ทำทาน" อีก ต่างกันอย่างไร? หรือพอไม่มีความรู้ในการแยกแยะ ก็เกิดเป็นคำรวมๆ คือ ทำบุญทำทาน กับ บริจาคทาน ควบไปเลย ง่ายดี

จริงๆแล้ว คำแปลในภาษาไทย ก็ค่อนข้างชัดเจน ที่แปล "ทาน" คือ การให้ เพราะการที่จะให้ได้ต้องมี "ผู้รับ" เสมอ การอยู่คนเดียวจึงไม่สามารถจะทำทานได้

ส่วน "บริจาค" แปลว่า การสละ นั้นต่างจากทาน ตรงที่ การสละนั้น คือ การนำสิ่งต่างๆออกจากตัว โดยที่ไม่จำเป็นต้องมีผู้รับ หรือไม่เจาะจงผู้รับ เช่น การบริจาคของที่ไม่ใช้แล้ว ด้วยการเอาไปวา่งไว้ตามที่ต่างๆ โดยใครจะมาหยิบหรือไม่หยิบไปก็ได้ หรือให้ใครสักคนเอาไปจัดการต่อให้พ้นๆไป โดยไม่เจาะจงผู้รับก็ได้

ทาน เป็น ธรรมะอยู่ในหมวด บารมี 10 ส่วน จาคะ เป็นธรรมะ อยู่ในหมวด ฆราวาสธรรม 4 ทาน จึงเป็นธรรมะเพื่อการสั่งสมบุญบารมี ส่วนจาคะ เป็น ธรรมะ สำหรับการครองตนเป็นฆราวาสที่ดี

การบริจาค ถ้า มีผู้รับหรือเจาะจงอยู่รับ การบริจาคนั้น ก็เป็นทานด้วย จึงเรียกรวมๆว่า บริจาคทาน แต่การบริจาคบางอย่างก็ไม่ใช่ทาน เช่น บริจาคร่างกายให้กับโรงพยาบาล บริจาคเงินให้กับโรงเรียน โรงพยาบาล บริจาคที่ดินบริจาคทองให้กับรัฐบาล เป็นต้น

การบริจาค เป็นการให้ที่ไม่ใช่การเลือกให้ จึงไม่เรียกว่าคือการทำบุญ ส่วนการทำทาน เป็นการให้ ที่เลือกทั้งของที่จะให้ และเลือกทั้งผู้รับ การให้ทาน จึงเรียกได้ว่า คือ การทำบุญ เราจึงเรียกการให้เพื่อประสงค์ในบุญว่า ทำบุญทำทาน

และไม่ใช่การให้ทุกประเภทที่จะเรียกว่า ทาน เช่น การให้กาม ให้มหรสพ ให้สุรา ให้ยาเสพติด ให้อาวุธ ให้ยาพิษ หรือให้สิ่งที่เป็นโทษต่างๆ เป็นการให้ที่ไม่ได้บุญ จึงไม่ใช่การให้ทาน แม้จะมีผู้รับก็ตาม

การให้ เหมือนจะง่าย แต่ไม่ง่าย ยากตั้งแต่คิดจะให้ และจะให้อย่างไรให้เกิดประโยชน์สูงสุด ยิ่งให้เพื่อหวังผล การหลุดพ้นจากวัฏฏะด้วยแล้ว ไม่ง่ายเลย เพราะถ้าให้ส่งเดช ต่อให้ให้ไปเป็นหมื่นล้านแสนล้าน ก็ได้ผลนิดเดียว เหมือนอังกุระเทพบุตร ที่ตั้งโรงทานหุงข้าวเลี้ยงคนจนทั้งกลางวันกลางคืนเป็นหมื่นปี ผลบุญยังสู้อินทกะเทพบุตร ตักบาตรข้าวเปล่าแค่ทัพพีเดียวกับพระอรหันต์ไม่ได้

ผู้เขียนไม่มีเงินเป็นพันล้าน แต่ขอให้ความรู้ เป็นธรรมทานล่ะกัน เผื่อจะมีมหาเศรษฐีหลงเข้ามาอ่านแล้วอยากจ่ะทำบุญสักพันล้าน จะได้มีส่วนในบุญกับท่านบ้าง ... สาธุ

Cr.Somchet Mhin Jearanaisilpa