มหาอุบาสิกาวิสาขา เป็นผู้ที่มีชื่อเสียงมากในเรื่องการทำความดี ทำให้เป็นที่รักของคนทั้งเมือง ใครๆ ก็ปรารถนาจะคบหาด้วย ในสมัยนั้นถ้าหากมหาอุบาสิกาวิสาขาไปร่วมงานมหากุศลที่ใดสถานที่นั้นก็นับว่าเป็นสิริมงคล เวลามีงานสำคัญๆถ้าหากเชิญนางไปเป็นประธานได้ งานนั้นถือว่าเป็นงานที่ทรงเกียรติอย่างยิ่ง

สมัยนั้น มีกุลบุตร 500 คน พาภรรยาไปแนะนำให้รู้จักกับมหาอุบาสิกาวิสาขา เพื่อจะได้ซึมซับคุณธรรมความดี เพราะใครก็ตามที่ได้คบหากับนางวิสาขาได้ชื่อว่ามียอดกัลยาณมิตรผู้ชี้แนะเส้นทางบุญ และในช่วงนั้นมีงานมหรสพเกี่ยวกับการดื่มสุรา ในงานจะมีการนำสุราที่หมักไว้เป็นอย่างดีมาประกวดกันว่า สุราของใครจะครองใจนักดื่มได้มากที่สุด

ภายใน 7 วันนั้น ทั้งเมืองจะหยุดการทำงานทุกอย่าง มีแต่การละเล่นมหรสพและการดื่มสุราเท่านั้น โดยภรรยาจะจัดแจงหาสุรามาให้สามีดื่ม และคอยต้อนรับเลี้ยงแขกที่มาเยือน เมื่อครบ 7 วัน ทุกคนจะเลิกดื่มกันทันที และต่างเริ่มงานกันตามปกติ แต่พวกภรรยาเห็นว่า สุราที่เตรียมไว้ยังมีเหลืออยู่จึงอยากจะดื่มบ้าง

หญิงทั้ง 500 คน ไปชวนนางวิสาขาเพื่อไปเที่ยวชมสวนดอกไม้และซ่อนสุราไว้ในเสื้อ เมื่อไปถึงพวกนางได้แอบดื่มสุราจนเมามาย นางวิสาขามารู้ภายหลังจึงกล่าวตักเตือนหญิงเหล่านั้นว่า "ธรรมดามนุษย์ผู้มีใจสูงไม่ควรลดตัวลงต่ำไปดื่มสุรา ซึ่งเป็นทางแห่งความประมาท ทำให้ขาดสติสัมปชัญญะ พวกเธอได้ทำสิ่งที่ไม่สมควร ทำให้ฉันต้องได้รับความเสื่อมเสีย นี่ถ้าสามีของพวกเธอรู้เธอก็จะเดือดร้อน"�

พวกนางไม่เชื่อฟัง พากันดื่มอย่างสนุกสนาน เมื่อกลับไปบ้านสามีได้กลิ่นสุรา ก็จับได้ว่า ภรรยาไปแอบดื่มสุรา จึงทุบตีและสั่งห้ามภรรยาดื่มสุราอย่างเด็ดขาด ถึงกระนั้นเมื่อมีงานมหรสพประจำปี หญิงทั้ง 500 คนเกิดความคึกคะนองอยากดื่มสุราอีก พวกนางได้ออกอุบายด้วยการไปขอนางวิสาขาให้พาไปชมสวนอีก

คราวนี้นางวิสาขาปฏิเสธไม่ยอมพาไป พวกนางอ้อนวอนใหม่ว่า ถ้าอย่างนั้น ขอให้ช่วยพาไปที่วัดพระเชตวันก็ได้� นางวิสาขารีบตกลงเพราะนางชอบไปวัดอยู่แล้ว และเข้าใจว่าหญิง 500 คน อยากจะไปฟังธรรม เมื่อไปถึงวัด หญิงทั้ง 500 คน ซึ่งแอบซ่อนสุราขวดเล็กๆไปด้วย พวกนางแอบดื่มกันอย่างครึ้มอกครึ้มใจ

นางวิสาขากราบทูลอาราธนาพระบรมศาสดาให้แสดงธรรมแก่พวกนาง ขณะนั้นสุราที่หญิงทั้ง 500 คนดื่มเข้าไปเริ่มออกฤทธิ์ จึงมึนเมากันต่างแสดงอาการไม่สำรวม บางพวกก็ปรบมือคุยกันเสียงดังทำกิริยาไม่สมควรต่อหน้าพระบรมศาสดา เมื่อพระพุทธองค์เห็นเหตุการณ์เช่นนั้น ทรงมีพระประสงค์จะให้พวกนางได้สติและเกิดความละอาย จึงบันดาลให้ความมืดบังเกิดขึ้นครอบคลุมทั่วบริเวณนั้น พวกนางรู้สึกหวาดกลัว ขนลุกขนพองส่งผลให้สร่างเมาในทันที

พระบรมศาสดาทรงหายไปจากที่ประทับ ทรงปรากฏบนท้องฟ้าเปล่งฉัพพรรณรังสีสว่างไสว ยิ่งกว่าดวงจันทร์ดวงอาทิตย์นับพันดวงและตรัสกับหญิงเหล่านั้นว่า �"พวกเธอมาถึงสำนักของเราแล้วไม่ควรเป็นผู้ประมาท พวกเธอควรรีบดับไฟ คือ ราคะ โทสะ โมหะ ให้หมดสิ้นไป�" ทันทีที่จบพระธรรมเทศนา หญิงเหล่านั้นได้บรรลุธรรมเป็นพระโสดาบันทุกคน เป็นอริยบุคคลผู้ไม่ล่วงละเมิดศีลอีกต่อไป และเลิกดื่มน้ำเมาได้อย่างเด็ดขาด เพราะมีจิตดื่มด่ำอยู่ในกระแสแห่งธรรม

ข้อคิด และแหล่งอ้างอิง

1. เนื่องจากนางวิสาขาเป็นพระโสดาบันแล้วจึงไม่มีวันตกต่ำ แม้มีเพื่อนชอบดื่มสุราก็ไม่อาจชักนำนางไปในทางไม่ดีได้ และสามารถเป็นกัลยาณมิตรให้เพื่อนๆทุกคนได้ไปวัดฟังธรรมและได้บรรลุธรรมในที่สุด จะเห็นว่า หากได้คบกับคนดีเราก็จะได้ดีไปด้วย

2. สำหรับปุถุชนทั่วไปที่ยังไม่ได้เป็นพระอริยบุคคล ควรหลีกเลี่ยงจากคนพาล เพราะตนเองยังไม่มั่นคง จะมีโอกาสถูกชักนำไปในทางเสื่อม ยกเว้นคนที่ตั้งใจกลับตัวเป็นคนดี ก็พอที่จะช่วยเป็นกัลยาณมิตรให้เขาได้ เพราะในยุคนี้จะหาคนดี 100 % นั้น คงไม่มี

3. พระไตรปิฎกและอรรถกถาแปล ฉบับมหามกุฎราชวิทยาลัย เล่ม 42 หน้า 143 - 147