" การรักษาไตรทวาร "

ไตรทวาร แปลว่าประตูทั้ง 3 คือ กาย วาจา ใจ ที่เรียกทวารก็เพราะความชั่วและความดีจะลอดเข้าไปถึงจิตนั้นลอดเข้าทางนี้ ความชั่วเรียกว่า ทุจริต ความดีเรียกว่า สุจริต วิธีการที่จะเข้าไปมีอาการไหวก่อน เรียกว่า วิญญัติ ไหวทางกายเรียกว่า กายวิญญัติ ทางวาจาเรียกว่า วจีวิญญัติ ทางใจเรียกว่า มโนวิญญัติ

ตัวสังขารนั่นเองที่ทำให้เกิดอาการไหว หรือบังคับให้ไหว บังคับทางกายได้แก่กายสังขาร ทางวาจาได้แก่วจีสังขาร ทางใจได้แก่จิตสังขาร สังขารคือความรู้สึกนึกคิดปรุงแต่ง และมีทางเกิดเป็น 2 ฝ่าย ฝ่ายทุจริตเกิดจากอวิชชาและอาสวะ ฝ่ายสุจริตเกิดจากวิชชาและอนาสวะ ฝ่ายเหตุทุจริตเป็นดวงดำมืดมน ฝ่ายเหตุสุจริตเป็นดวงขาวใสซ้อนอยู่ในดวงธรรมที่ทำให้เป็นกายมนุษย์ เป็นปรปักษ์กันอยู่ ฝ่ายชั่ว(ดำ) เป็นภาคมาร ฝ่ายดี(ขาว) เป็นภาคพระ ต่างมีเจ้าของด้วยกัน

ฝ่ายชั่วอำนวยการให้มืด ฝ่ายดีอำนวยการให้สว่าง เราจึงควรบำเพ็ญตนให้เป็นฝ่ายขาวเสมอ เวลาจะตาย ถ้าปล่อยให้ไปตกอยู่ฝ่ายดำเรียกว่า หลงตาย จะไปสู่ทุคติ ถ้าอยู่ในฝ่ายขาวเรียกว่า ไม่หลงตาย จะไปสู่สุคติแน่แท้ จึงจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องระวังให้อยู่ฝ่ายขาวเสมอ

พระมงคลเทพมุนี(สด จนฺทสโร)
จากหนังสือ : วิสุทธิวาจา 2